Spondylose bij Oudere Honden
Botwoekeringen aan de wervelkolom: wat het is, hoe je het herkent en hoe je je hond helpt.
Wat is spondylose?
Spondylose deformans is een degeneratieve aandoening van de wervelkolom waarbij botuitsteeksels, ook wel osteofyten of snavelvormige botwoekeringen genoemd, zich vormen langs de randen van de wervels. Deze botwoekeringen ontstaan als reactie van het lichaam op instabiliteit of slijtage van de tussenwervelschijven. Het lichaam probeert de wervelkolom te stabiliseren door extra bot aan te maken, maar dit kan juist leiden tot stijfheid en in sommige gevallen pijn.
Spondylose komt zeer veel voor bij oudere honden en wordt regelmatig per toeval ontdekt op röntgenfoto's die om een andere reden worden gemaakt. De aandoening treft vooral het borstgedeelte en het lendengedeelte van de wervelkolom. Hoewel veel honden met spondylose geen klachten hebben, kan het bij sommige honden leiden tot aanzienlijke stijfheid en ongemak, vooral wanneer de botwoekeringen op zenuwen drukken of wanneer ze breken.
Hoe herken je spondylose?
Veel honden met spondylose vertonen geen duidelijke symptomen, vooral in de vroege stadia. Wanneer er wel klachten optreden, is stijfheid het meest voorkomende symptoom. Je hond kan moeite hebben met opstaan na rust, moeilijk bukken om te eten of drinken, of weerstand tonen bij bepaalde bewegingen. Sommige honden worden minder actief of weigeren te springen of trappen te lopen.
In ernstigere gevallen, wanneer botwoekeringen op zenuwen drukken, kan je hond pijn tonen bij aanraking van de rug, mank lopen of zelfs gedeeltelijke verlamming ervaren in de achterpoten. Als een botbrug tussen twee wervels breekt, kan dit plotselinge, intense pijn veroorzaken. Let ook op veranderingen in houding: sommige honden met spondylose lopen met een opgekromde rug of houden hun hoofd lager dan normaal.
Oorzaken en risicogroepen
Spondylose is primair een ouderdomsgerelateerde aandoening die ontstaat door jarenlange slijtage van de wervelkolom. De tussenwervelschijven verliezen met de jaren hun veerkracht en worden dunner, waardoor de wervels dichter bij elkaar komen. Het lichaam reageert hierop door botweefsel aan te maken om de wervelkolom te stabiliseren. Grote en middelgrote hondenrassen worden vaker getroffen dan kleine rassen.
Boxers hebben een genetische aanleg voor spondylose en kunnen de aandoening al op jonge leeftijd ontwikkelen. Andere rassen die vaker worden getroffen zijn Duitse Herders, Labrador Retrievers, Dobermanns en Cocker Spaniëls. Overgewicht, eerdere rugblessures en intensieve fysieke belasting kunnen het risico verhogen. Honden die veel hebben gewerkt als trek- of werkhond lopen eveneens een verhoogd risico.
Diagnose en onderzoek
De diagnose spondylose wordt gesteld aan de hand van röntgenfoto's van de wervelkolom. Op deze foto's zijn de botwoekeringen duidelijk zichtbaar als uitsteeksels langs de randen van de wervels. In sommige gevallen vormen de woekeringen van twee aangrenzende wervels een complete brug. De dierenarts beoordeelt ook het lichamelijk functioneren van je hond, inclusief reflexen en pijngevoeligheid langs de wervelkolom.
Bij neurologische klachten kan aanvullend onderzoek nodig zijn, zoals een CT-scan of MRI, om vast te stellen of de botwoekeringen op het ruggenmerg of zenuwwortels drukken. Het is belangrijk om spondylose te onderscheiden van andere wervelkolomaandoeningen zoals een hernia of discospondylitis, omdat de behandeling hiervan verschilt.
Behandeling en management
De behandeling van spondylose hangt af van de ernst van de klachten. Honden zonder symptomen hebben vaak geen behandeling nodig, maar het is verstandig om de aandoening te monitoren. Bij pijn of stijfheid worden ontstekingsremmende pijnstillers voorgeschreven. Fysiotherapie kan helpen om de spieren rond de wervelkolom te versterken en de beweeglijkheid te behouden. Hydrotherapie is bijzonder geschikt omdat het de rug ontlast terwijl de spieren worden getraind.
Acupunctuur en chiropractie worden door sommige dierenartsen aanbevolen als aanvullende therapie. Warmtetherapie, zoals een warmtekussen op de rug, kan stijfheid verlichten. Zorg voor een comfortabel bed dat de wervelkolom ondersteunt. Vermijd activiteiten die de rug belasten, zoals springen of ruw spelen. Korte, rustige wandelingen op vlak terrein zijn het beste. Met de juiste zorg kunnen de meeste honden met spondylose een comfortabel leven leiden, hoewel de botwoekeringen zelf niet verdwijnen. Regelmatige controles bij de dierenarts helpen om de progressie te volgen en de behandeling aan te passen wanneer nodig.