Obesitas (Ernstig Overgewicht) bij Honden
Overgewicht is een groeiend probleem bij honden en verkort de levensduur aanzienlijk.
Wat is obesitas bij honden?
Obesitas is een toestand van overmatige vetopslag die de gezondheid schaadt. Een hond wordt als te zwaar beschouwd wanneer hij 10 tot 20 procent boven zijn ideale gewicht zit, en als obees wanneer hij meer dan 20 procent te zwaar is. Uit onderzoek blijkt dat 25 tot 30 procent van alle honden te zwaar is, en bij oudere honden ligt dit percentage nog hoger. Obesitas is daarmee een van de meest voorkomende voedingsgerelateerde gezondheidsproblemen bij huisdieren.
Een baanbrekend onderzoek bij Labrador Retrievers toonde aan dat honden met een gezond gewicht gemiddeld 1,8 jaar langer leefden dan hun te zware soortgenoten. Dit onderstreept het enorme belang van gewichtsbeheersing voor de gezondheid en levensduur van je hond. Obesitas is geen cosmetisch probleem maar een ernstige medische aandoening die vrijwel elk orgaansysteem beïnvloedt.
Gezondheidsrisico's
Overgewicht verhoogt het risico op talrijke aandoeningen. Gewrichtsaandoeningen zoals artrose worden verergerd door de extra belasting op de gewrichten. Diabetes mellitus komt vaker voor bij te zware honden. Het risico op hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk en ademhalingsproblemen neemt toe. Overgewicht belast de lever en verhoogt het risico op leverziekte. Het immuunsysteem functioneert minder goed, waardoor te zware honden vatbaarder zijn voor infecties.
Het risico op bepaalde soorten kanker is verhoogd bij obese honden. Hitteintolerantie is een probleem, vooral bij brachycefale rassen. De algehele kwaliteit van leven vermindert: te zware honden bewegen minder, spelen minder en zijn minder actief. Chirurgische ingrepen en narcose brengen meer risico's met zich mee bij overgewichtige patiënten. Het goede nieuws is dat veel van deze risico's verminderen wanneer het gewicht wordt genormaliseerd.
Oorzaken
De primaire oorzaak van obesitas is eenvoudig: meer energie-inname dan energieverbruik. Overvoeding, te veel tussendoortjes en tafelkliekjes zijn de belangrijkste boosdoeners. Na castratie of sterilisatie daalt de energiebehoefte met 20 tot 30 procent, waardoor honden die dezelfde hoeveelheid voer blijven krijgen snel aankomen. Oudere honden hebben een lagere stofwisseling en bewegen minder, wat ook bijdraagt aan gewichtstoename.
Bepaalde rassen zijn genetisch vatbaarder voor overgewicht, waaronder Labrador Retrievers, Beagles, Cocker Spaniëls, Cavalier King Charles Spaniëls en Teckels. Medische oorzaken zoals hypothyreoïdie en het Cushing syndroom moeten worden uitgesloten bij honden die ondanks een normaal dieet aankomen.
Afvallen en gewichtsbeheersing
Een succesvol afvalprogramma begint met het vaststellen van het ideale gewicht in overleg met de dierenarts. De dagelijkse voerhoeveelheid wordt berekend op basis van het doelgewicht, niet het huidige gewicht. Speciaal dieetvoer met verlaagde calorieën maar voldoende voedingsstoffen en veel vezels geeft een vol gevoel zonder te veel energie. Alle tussendoortjes en tafelkliekjes moeten worden geschrapt of vervangen door caloriearmere alternatieven zoals wortels of komkommer.
Geleidelijk opbouwen van beweging is essentieel, maar pas de intensiteit aan aan de conditie van je hond. Begin met korte wandelingen en bouw langzaam op. Zwemmen is uitstekend voor te zware honden met gewrichtsproblemen. Weeg je hond regelmatig om de voortgang te monitoren. Een gezond afvaltempo is 1 tot 2 procent van het lichaamsgewicht per week. Geduld is belangrijk: het kan maanden duren om het ideale gewicht te bereiken, maar elke kilo minder maakt een verschil in de gezondheid en het welzijn van je hond.