Gedilateerde Cardiomyopathie (DCM) bij Honden

Wat is gedilateerde cardiomyopathie?

Gedilateerde cardiomyopathie (DCM) is een ernstige aandoening van de hartspier waarbij het hart groter wordt en de hartspier dunner en zwakker. Hierdoor kan het hart het bloed niet meer effectief rondpompen door het lichaam. DCM is de op één na meest voorkomende hartaandoening bij honden, na hartklepziekte, en treft voornamelijk grote en reuzenrassen. De ziekte ontwikkelt zich meestal sluipend en wordt vaak pas ontdekt wanneer de hond al symptomen van hartfalen vertoont.

Bij DCM worden de wanden van de hartkamers steeds dunner terwijl de kamers zelf groter worden. Stel je een ballon voor die steeds verder wordt opgeblazen: de wand wordt dunner en het vermogen om samen te trekken neemt af. Dit is precies wat er met het hart gebeurt bij DCM. Het resultaat is dat het hart bij elke slag minder bloed uitpompt, waardoor de organen onvoldoende zuurstof en voedingsstoffen ontvangen.

Symptomen en waarschuwingssignalen

DCM heeft vaak een sluipend verloop. In de vroege fase, de zogenaamde occulte fase, zijn er geen zichtbare symptomen maar zijn er al afwijkingen meetbaar met een hartecho of ECG. Deze occulte fase kan maanden tot jaren duren. Wanneer symptomen optreden, gaat het snel achteruit. De meest voorkomende symptomen zijn verminderde inspanningstolerantie, zwakte, snelle vermoeidheid en kortademigheid.

Hoesten, vooral 's nachts, wijst op vochtophoping in de longen. Een opgezette buik kan duiden op vochtophoping in de buikholte. Sommige honden vallen plotseling flauw door hartritmestoornissen, die frequent voorkomen bij DCM. In sommige gevallen is plotselinge dood het eerste teken van de ziekte, zonder dat er eerdere symptomen waren. Dit onderstreept het belang van regelmatige screening bij vatbare rassen.

Getroffen rassen en oorzaken

DCM komt het meest voor bij grote en reuzenrassen. Dobermanns, Deense Doggen, Ierse Wolfshonden, Boxer, Newfoundlanders, Cocker Spaniëls en Dalmatiers worden het vaakst getroffen. Bij Dobermanns is DCM bijzonder prevalent: naar schatting ontwikkelt meer dan 50 procent van alle Dobermanns de ziekte. De oorzaak is multifactorieel, met een sterke genetische component.

Recent onderzoek heeft een mogelijke link aangetoond tussen graanvrije diëten (met veel peulvruchten of aardappelen) en het ontwikkelen van DCM bij rassen die normaal niet vatbaar zijn. De exacte oorzaak hiervan wordt nog onderzocht, maar het heeft geleid tot een waarschuwing van de FDA. Een tekort aan taurine, een aminozuur dat essentieel is voor de hartspier, kan ook bijdragen aan DCM bij bepaalde rassen, waaronder de Golden Retriever en Cocker Spaniël.

Diagnose

Echocardiografie is het gouden standaardonderzoek voor de diagnose van DCM. Het toont de verwijde hartkamers, de dunne hartspier en de verminderde contractiekracht. Een ECG onthult vaak ritmestoornissen die bij DCM voorkomen. Bij Dobermanns wordt een jaarlijkse screening met hartecho en Holtermonitor (24-uurs ECG) aanbevolen vanaf de leeftijd van drie jaar. Bloedonderzoek op troponine en proBNP kan helpen bij het opsporen van occulte DCM.

Behandeling en prognose

De behandeling van DCM is gericht op het ondersteunen van de hartfunctie en het bestrijden van symptomen. Pimobendan is het belangrijkste medicijn en verbetert de contractiekracht van het hart. Studies hebben aangetoond dat pimobendan ook in de occulte fase de progressie naar hartfalen vertraagt. Diuretica worden ingezet bij vochtophoping, en anti-aritmische medicijnen bij ritmestoornissen.

De prognose van DCM is helaas beperkt. Na het optreden van symptomen van hartfalen is de gemiddelde overlevingstijd 3 tot 6 maanden, hoewel sommige honden met goede behandeling langer kunnen leven. Bij Dobermanns is de prognose over het algemeen slechter dan bij andere rassen. Honden met DCM door taurinetekort hebben een betere prognose, omdat suppletie de hartfunctie kan verbeteren. Regelmatige monitoring en snelle aanpassing van medicatie bij veranderingen zijn cruciaal voor het optimaliseren van kwaliteit en duur van het leven.