Epilepsie op Latere Leeftijd bij Honden
Wanneer je oudere hond plotseling toevallen krijgt: oorzaken, diagnose en behandeling.
Wat is epilepsie op latere leeftijd?
Epilepsie is een neurologische aandoening die wordt gekenmerkt door herhaalde toevallen (insulten). Wanneer epilepsie pas op latere leeftijd ontstaat, bij honden ouder dan vijf tot zes jaar, spreken we van "late-onset" epilepsie. In tegenstelling tot idiopathische epilepsie die bij jonge honden vaak geen aanwijsbare oorzaak heeft, heeft epilepsie die op latere leeftijd begint meestal een onderliggende oorzaak, wat het belangrijk maakt om grondig onderzoek te doen.
Toevallen ontstaan door abnormale elektrische activiteit in de hersenen. Bij een gegeneraliseerde toeval verliest de hond het bewustzijn, valt op de zij, maakt trappelbewegingen, kan speekselen, urineren of ontlasten. De toeval duurt meestal 30 seconden tot 2 minuten. Na de toeval is de hond vaak verward, gedesoriënteerd en kan tijdelijk blind zijn (postictale fase). Partiële toevallen treffen slechts een deel van het lichaam, zoals het gezicht of één ledemaat.
Oorzaken bij oudere honden
De meest voorkomende oorzaken van toevallen bij oudere honden zijn hersentumoren, cerebrovasculaire aandoeningen (beroerte), ontstekingen van de hersenen (encefalitis) en metabole stoornissen. Hersentumoren zijn de meest frequente oorzaak en kunnen goedaardig of kwaadaardig zijn. Meningeomen zijn de meest voorkomende hersentumoren bij honden en zijn vaak operabel.
Metabole oorzaken omvatten leverziekte (hepatische encefalopathie), nierfalen, lage bloedsuiker (hypoglykemie), elektrolytstoornissen en schildklierproblemen. Vergiftigingen en bepaalde medicijnen kunnen ook toevallen uitlokken. In sommige gevallen begint idiopathische epilepsie pas op latere leeftijd, maar dit is een uitsluitingsdiagnose die pas wordt gesteld na het uitsluiten van alle andere oorzaken.
Diagnose
Uitgebreid onderzoek is essentieel bij oudere honden met nieuw-ontstane toevallen. Bloedonderzoek sluit metabole oorzaken uit. Beeldvorming van de hersenen met MRI is het belangrijkste onderzoek om structurele afwijkingen zoals tumoren, bloedingen of ontstekingen op te sporen. Analyse van het hersenvocht (cerebrospinale vloeistof) helpt bij het diagnosticeren van ontstekingen en infecties van het zenuwstelsel.
Behandeling
De behandeling richt zich op zowel de onderliggende oorzaak als het onder controle krijgen van de toevallen. Anti-epileptica zoals fenobarbital, levetiracetam (Keppra) en imepitoin worden voorgeschreven om de frequentie en ernst van de toevallen te verminderen. Bij hersentumoren kunnen chirurgie, bestraling of palliatieve behandeling worden overwogen. Het doel is om de toevallen te verminderen tot een acceptabel niveau met zo weinig mogelijk bijwerkingen.
Noodmedicatie voor thuis, zoals rectale diazepam, moet beschikbaar zijn voor het geval van langdurige toevallen of clustertoevallen. Een toeval die langer dan 5 minuten duurt (status epilepticus) is een noodsituatie die onmiddellijke veterinaire hulp vereist. Regelmatige bloedcontroles zijn nodig om de medicijnspiegels en orgaanfunctie te monitoren. Houd een aanvalsdagboek bij om het verloop te volgen en de behandeling te optimaliseren.