IBD (Darmontstekingsziekte) bij Honden
Chronische darmontsteking die leidt tot aanhoudende spijsverteringsproblemen bij oudere honden.
Wat is IBD bij honden?
Inflammatory Bowel Disease (IBD), oftewel inflammatoire darmziekte, is een groep chronische maag-darmaandoeningen die worden gekenmerkt door een aanhoudende ontsteking van het slijmvlies van de maag en/of darmen. Bij IBD infiltreren ontstekingscellen het darmweefsel, wat leidt tot verstoring van de normale spijsverteringsfunctie. De ontsteking kan elk deel van het maagdarmkanaal treffen, van de maag tot de dikke darm.
IBD is een van de meest voorkomende oorzaken van chronische diarree en braken bij honden. Het wordt beschouwd als een immuungemedieerde aandoening, waarbij het afweersysteem overmatig reageert op normale prikkels in de darm, zoals voedselbestanddelen of de natuurlijke darmbacteriën. IBD is niet te genezen maar kan met de juiste behandeling goed onder controle worden gehouden, zodat je hond comfortabel kan leven.
Symptomen
De symptomen van IBD variëren afhankelijk van welk deel van het maagdarmkanaal is aangedaan. Bij ontsteking van de dunne darm (enteritis) zijn de meest voorkomende symptomen chronische diarree met groot volume, gewichtsverlies en verminderde eetlust. De ontlasting kan vettig of slecht verteerd zijn. Bij dikke darmontsteking (colitis) is de diarree kleiner van volume maar frequenter, vaak met slijm en soms bloed.
Braken komt voor bij maagontsteking (gastritis) en dunne darmontsteking. Je hond kan een wisselende eetlust hebben, met perioden van normaal eten afgewisseld met perioden van weigeren. Buikpijn kan zich uiten in een gespannen houding, onrustig zijn of weigeren aangeraakt te worden aan de buik. Op de lange termijn leidt IBD tot gewichtsverlies, slechte vachtconditie en algehele vermagering door verminderde opname van voedingsstoffen.
Diagnose
De diagnose IBD wordt gesteld door andere oorzaken van chronische diarree uit te sluiten, zoals parasieten, infecties, voedselallergie, pancreatitis en tumoren. Dit vereist uitgebreid onderzoek: ontlastingsonderzoek, bloedonderzoek, echografie van de buik en uiteindelijk endoscopie met biopsie. De endoscopie is essentieel omdat alleen microscopisch onderzoek van darmweefsel de diagnose IBD kan bevestigen en het type ontsteking kan classificeren.
De meest voorkomende vormen zijn lymfocytair-plasmocytaire enteritis, eosinofiele enteritis en granulomateuze enteritis. Het type ontsteking bepaalt mede de behandelaanpak. Het is belangrijk om IBD te onderscheiden van darm lymfoom, een kwaadaardige tumor die vergelijkbare symptomen kan geven en er onder de microscoop soms op lijkt.
Behandeling
De behandeling van IBD rust op twee pijlers: dieetaanpassing en medicatie. Een eliminatiedieet met een nieuw eiwitbron dat de hond nog nooit heeft gegeten, of een gehydrolyseerd dieet waarbij de eiwitten zijn afgebroken tot niet-allergene fragmenten, wordt als eerste stap ingezet. Sommige honden reageren al voldoende op dieetaanpassing alleen.
Wanneer dieetaanpassing alleen niet voldoende is, worden immuunsuppressiva toegevoegd. Prednisolon is vaak het eerste keuze medicijn. Bij onvoldoende respons of ernstige bijwerkingen worden sterkere immuunsuppressiva zoals azathioprine, chlorambucil of ciclosporine ingezet. Probiotica en prebiotica ondersteunen het herstel van een gezonde darmflora. Vitamine B12-supplementen zijn vaak nodig bij dunne darm-IBD. De behandeling is meestal levenslang, met het doel de laagste effectieve dosering te vinden om de symptomen onder controle te houden met minimale bijwerkingen.