Hartritmestoornissen bij Oudere Honden

Wat zijn hartritmestoornissen?

Hartritmestoornissen, ook wel aritmieën genoemd, zijn afwijkingen in het normale ritme van het hart. Het hart heeft een ingebouwd elektrisch geleidingssysteem dat ervoor zorgt dat de hartspier in een gecoördineerd ritme samentrekt. Bij een ritmestoornis werkt dit systeem niet goed, waardoor het hart te snel, te langzaam of onregelmatig kan slaan. Bij oudere honden komen ritmestoornissen relatief vaak voor, hetzij als gevolg van een onderliggende hartziekte, hetzij als zelfstandig probleem.

Er zijn verschillende soorten ritmestoornissen. Bradycardie betekent dat het hart te langzaam slaat, terwijl tachycardie een te snelle hartslag aanduidt. Boezemfibrilleren is een veel voorkomende ritmestoornis bij grote honden waarbij de boezems ongecoördineerd trillen in plaats van effectief samen te trekken. Ventriculaire extrasystolen zijn extra hartslagen die ontstaan in de hartkamers en het normale ritme verstoren.

Symptomen herkennen

Milde ritmestoornissen veroorzaken vaak geen merkbare symptomen en worden per toeval ontdekt tijdens een routinecontrole. Bij ernstigere vormen kan je hond plotseling flauwvallen of collaberen, wat syncope wordt genoemd. Dit gebeurt doordat het hart tijdelijk onvoldoende bloed naar de hersenen pompt. Je hond kan duizelig lijken, wankelen of plotseling door de poten zakken.

Andere symptomen zijn verminderde inspanningstolerantie, versnelde of onregelmatige ademhaling, zwakte, en lethargie. Sommige baasjes merken dat ze een onregelmatige hartslag kunnen voelen wanneer ze hun hand op de borst van hun hond leggen. Bij langdurig bestaande ritmestoornissen kan het hart verzwakken en kan hartfalen optreden, met bijbehorende symptomen als hoesten en vochtophoping.

Oorzaken bij senior honden

De oorzaken van ritmestoornissen zijn divers. Degeneratieve veranderingen in het geleidingssysteem van het hart door veroudering zijn een veelvoorkomende oorzaak. Hartspierziekte, hartklepziekte en pericardiale aandoeningen kunnen ritmestoornissen veroorzaken. Maar ook niet-cardiale oorzaken zoals schildklieraandoeningen, elektrolytstoornissen, bloedarmoede, koorts en bepaalde medicijnen kunnen het hartritme beïnvloeden.

Bepaalde rassen hebben een genetische aanleg voor specifieke ritmestoornissen. Dobermanns zijn vatbaar voor ventriculaire ritmestoornissen die soms de eerste aanwijzing zijn voor gedilateerde cardiomyopathie. Boxers kunnen lijden aan het Boxer Aritmogene Rechter Ventrikel Cardiomyopathie. West Highland White Terriers en Miniatuur Schnauzers ontwikkelen vaker sick sinus syndroom, een aandoening van de natuurlijke pacemaker van het hart.

Diagnose en onderzoek

Een elektrocardiogram (ECG) is het belangrijkste diagnostische hulpmiddel voor het vaststellen van ritmestoornissen. Omdat sommige ritmestoornissen niet constant aanwezig zijn, kan een 24-uurs ECG (Holtermonitor) worden gebruikt om het hartritme gedurende een hele dag vast te leggen. Een hartecho helpt om de onderliggende oorzaak in kaart te brengen. Bloedonderzoek sluit niet-cardiale oorzaken uit.

Behandeling

De behandeling hangt af van het type ritmestoornis en de ernst van de symptomen. Niet alle ritmestoornissen vereisen behandeling; milde, asymptomatische aritmieën worden soms alleen gemonitord. Bij symptomatische tachycardieën worden anti-aritmische medicijnen voorgeschreven, zoals sotalol, mexiletine of diltiazem. Bij ernstige bradycardie kan een pacemaker worden geïmplanteerd, een procedure die ook bij honden kan worden uitgevoerd.

Het behandelen van de onderliggende oorzaak is minstens zo belangrijk als het bestrijden van de ritmestoornis zelf. Als de ritmestoornis wordt veroorzaakt door een schildklierprobleem of elektrolytstoornis, zal correctie hiervan vaak de ritmestoornis verbeteren of oplossen. Regelmatige controles met ECG-monitoring zijn nodig om het effect van de behandeling te evalueren en de medicatie zo nodig aan te passen. Met de juiste behandeling kunnen veel honden met ritmestoornissen nog langere tijd een goed leven leiden.