Leverziekte (Chronische Hepatitis) bij Honden
De lever is een vitaal orgaan dat bij oudere honden vatbaar is voor chronische ontsteking en degeneratie.
Wat is chronische hepatitis?
Chronische hepatitis is een langdurige ontsteking van de lever die leidt tot geleidelijke beschadiging en uiteindelijk verlittekening (fibrose en cirrose) van het leverweefsel. De lever is een van de belangrijkste organen in het lichaam en vervult honderden functies, waaronder het filteren van giftstoffen uit het bloed, het produceren van gal voor de spijsvertering, het opslaan van energie en het aanmaken van bloedstollingseiwitten.
De lever heeft een opmerkelijk vermogen tot herstel en regeneratie. Dit betekent echter ook dat leverbeschadiging vaak al vergevorderd is voordat er duidelijke symptomen optreden, omdat de resterende gezonde levercellen de functie van de beschadigde cellen overnemen. Tegen de tijd dat de lever niet meer kan compenseren, is vaak al 70 tot 80 procent van het leverweefsel aangetast. Dit maakt vroege opsporing door routinebloedonderzoek bij oudere honden bijzonder waardevol.
Symptomen
De vroege symptomen van leverziekte zijn vaak vaag en aspecifiek: verminderde eetlust, gewichtsverlies, verhoogde dorst en urineren, en algehele lusteloosheid. Naarmate de ziekte vordert, kunnen meer specifieke symptomen optreden. Geelzucht (icterus) is een kenmerkend teken waarbij het oogwit, de slijmvliezen en de huid een gele kleur krijgen door ophoping van bilirubine.
Andere symptomen zijn braken, diarree, een opgezette buik door vochtophoping (ascites), veranderd gedrag of verwardheid (hepatische encefalopathie), bloedingsneiging en donkere urine. Hepatische encefalopathie ontstaat doordat de lever de giftstoffen uit het bloed niet meer adequaat kan filteren, waardoor deze de hersenen bereiken en neurologische symptomen veroorzaken. Bij sommige honden is gewichtsverlies het enige zichtbare symptoom gedurende langere tijd.
Oorzaken
Chronische hepatitis kan verschillende oorzaken hebben. Bij bepaalde rassen is er sprake van een erfelijke aanleg, zoals kopergeassocieerde hepatitis bij Bedlington Terriërs, Dobermanns, Labrador Retrievers en West Highland White Terriërs. Bij deze rassen hoopt koper zich op in de levercellen en veroorzaakt schade. Immuungemedieerde hepatitis, waarbij het afweersysteem de lever aanvalt, komt ook voor.
Infectieuze oorzaken omvatten leptospirose en bepaalde schimmelinfecties. Langdurig gebruik van bepaalde medicijnen, zoals fenobarbital (anti-epilepticum) en sommige NSAIDs, kan levertoxisch zijn. Bij veel honden blijft de oorzaak echter onbekend (idiopathisch), ondanks uitgebreid onderzoek. Toxische blootstelling aan bepaalde planten, schimmels of chemische stoffen kan ook tot leverziekte leiden.
Diagnose en behandeling
Bloedonderzoek is de eerste stap en toont verhoogde leverenzymen (ALT, ALP, GGT) en soms verhoogd bilirubine. Echografie van de buik beoordeelt de grootte, structuur en doorstroming van de lever. De definitieve diagnose wordt gesteld door een leverbiopsie, waarbij een klein stukje leverweefsel wordt onderzocht onder de microscoop. De biopsie toont het type ontsteking, de mate van fibrose en eventuele koperophoping.
De behandeling hangt af van de oorzaak. Bij kopergeassocieerde hepatitis worden chelatiemiddelen gebruikt die koper binden en via de urine afvoeren, samen met een koperarm dieet. Immuunsuppressiva worden ingezet bij immuungemedieerde hepatitis. Ondersteunende behandeling omvat leverdiëten, antioxidanten zoals SAMe en silymarine, anti-braak middelen en ursodeoxycholzuur om de galstroom te bevorderen. Met vroege diagnose en consequente behandeling kunnen veel honden met chronische hepatitis nog jarenlang een goede kwaliteit van leven hebben.